Presentieplekken

Door middel van outreachende buurtpastoraal, met mensen uit bepaalde buurten bouwen aan laagdrempelige presentieplekken, waar mensen op verhaal kunnen komen bij vrijwilligers die gevormd zijn in de presentiehouding, waardoor mensen zichzelf kunnen zijn, zich gewaardeerd weten en zich kunnen verbinden.

Naar mensen toe gaan

Het project is vernieuwend omdat pastores en medewerkers van de kerk niet binnen hun eigen gebouwen en organisaties werken met de mensen die naar hen toe komen, maar omdat ze naar de mensen in de buurten trekken om daar samen met hen gemeenschap op te bouwen. Het is niet de kerk die activiteiten aanbiedt, die mensen dan kunnen volgen; maar mensen van die kerk die gaan luisteren naar de noden en diepste verlangens van mensen in een bepaald gehucht, niet met de bedoeling om ‘zieltjes te winnen’ voor hun eigen liturgisch en catechetisch aanbod; maar juist om met hen samen een warme plek te creëren, in te voelen wat mensen vandaag ten diepste nodig hebben, en – indien opportuun geacht - in een nieuwe taal en in nieuwe vormen de rijkdom uit de traditie van de christelijke gemeenschap ten dienste te stellen.

Nieuwe inspiratie vanuit een gedeelde visie

Met het pastoraal beleidsteam voor de 12 parochies hebben we in de zomer van 2019 het boek ‘Rebuilt’ gelezen, over samen bouwen aan een vitale parochiegemeenschap. Het boek over het proces van revitalisering in een parochie in de Verenigde Staten heeft ons uitgedaagd om na te denken over wegen naar vernieuwing binnen onze plaatselijke kerkgemeenschap: hoe kunnen ook wij evolueren van een ‘consumerende’ geloofsgemeenschap naar een ‘missionaire’ kerk? Daarbij werd de belangrijke vraag gesteld wat de kerk kan betekenen voor de lokale burger, die in de meeste gevallen geen kerkgaande burger (meer) is.

NIet op zand gebouwd

Het project kan enerzijds worden gezien als een totaal nieuw initiatief. Het kan een manier van pastorale nabijheid genereren die door de meerderheid van de mensen weinig of niet gekend is. Even is overwogen of we niet beter de bestaande verenigingen pastoraal ondersteunen, zoals Ziekenzorg, Okra, … Het is zeker belangrijk om aansluiting te zoeken bij de werking van deze organisaties, die jammer genoeg de moeilijkheid ondervinden om vrijwilligers te vinden en een nood ervaren aan pastorale begeleiding. Ook zij ontplooien immers nieuwe initiatieven als ‘warme buurten’ en ‘praatnamiddagen’ om mensen uit hun isolement te halen. Hoe waardevol deze initiatieven ook zijn, de tijdsgeest vraagt klaarblijkelijk om nieuwe projecten langs onbetreden paden, waardoor weer andere mensen en nieuwe vrijwilligers worden aangesproken.

Het zal vermoedelijk niet gemakkelijk zijn om de meeste mensen die nu actief zijn in het kerkgebeuren enthousiast te maken voor een dergelijke nieuwe aanpak. Het zou mooi zijn indien ze het initiatief een kans zouden willen geven en er mee voor zouden supporteren.

Anderzijds is het creëren van een presentieplek ook niet vreemd in onze pastorale eenheid. Al 16 jaar lang is een pastor vrijgesteld voor de opbouw en de werking van ‘Het Lichtpunt’.

Medeparticipatie

Wezenlijk voor het project is dat de buurtbewoners, ‘de gasten’ zelf, mee gaan participeren in het uitbouwen van deze presentieplekken. Het is essentieel dat zij het project ervaren als iets dat van hen is, waar zij zichzelf kunnen zijn, hun talenten kunnen inzetten om samen een warme plek te creëren waar mensen zich thuis voelen en er met hun vragen, zorgen en vreugde terecht kunnen. Iets wat van onderuit kan groeien en niet louter van bovenaf gedropt wordt. Volgens het subsidiariteitsprincipe van de sociale leer van de kerk, dat paus Franciscus weer onder de aandacht brengt, is het belangrijk dat, wanneer er ‘van boven af’ hulp en middelen worden aangereikt waardoor aan noden van mensen en groepen wordt tegemoet gekomen, er ook voor wordt gewaakt dat die mensen, vanuit respect voor hun waardigheid, hun levenswijsheid en hun talenten, de kans krijgen om volwaardig te participeren aan de oplossing voor die noden, aan de opbouw van hun leefgemeenschap.