De pastorale KNOP: ruimte voor zingeving en spiritualiteit - UZ Leuven

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat maar liefst 70% van de patiënten verlangt dat artsen en verpleegkundigen aandacht hebben voor de zinbeleving en spiritualiteit van de patiënt. Ongeveer 40% van de patiënten ervaart spitituele pijn, maar slechts 10% wordt daarin effectief gehoord. De pastorale KNOP wil thema's als ziektebeleving, zingeving en -beleving, spirituele noden... bespreekbaar maken met inspirerend materiaal. Een eerste versie gaf al verrassende resultaten.

Van de nood een deugd gemaakt

De vervanging van de multimediaschermen aan het bed van elke patiënt in UZLeuven biedt een kans om een rechtstreeks communicatiekanaal op te zetten met de Pastorale Dienst. Aan een verpleegkundige de vraag stellen naar een pastor blijkt te hoogdrempelig. Het project wil vooral de eerstelijns spirituele zorgverlening versterken en verbreden. Het digitale aanbod, bereikbaar via de KNOP, wil prikkelend en vernieuwend zijn, zodat zorgverleners en patiënten aangemoedigd worden om in gesprek te gaan over ziektebeleving en spirituele noden. Het "warm menselijk contact" kan verder uitgebouwd worden, niet alleen tussen zorgaanvrager en zorgverlener, maar ook tussen patiënten die een kamer delen onderling en tussen de patiënten en zijn/haar familie.

Grondhouding

Met haar 1995 bedden is UZ Leuven één van de grootste ziekenhuizen in België. Deel uitmakend van de KUL, biedt ze haar patiënten hoogtechnologische verzorging in combinatie met academisch onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. De Pastorale Dienst biedt jaarlijks aan gemiddeld 3000 patiënten professionele vanuit een christelijk perspectief pastorale zorg aan. Gezien de aanwezigheid van mensen uit andere culturen en religies ontwikkelt de Pastorale Dienst een levensbeschouwelijke meertaligheid voor herdenkinsvieringen, afscheidsvieringen van overleden kinderen enz.. Mensen worden benadert vanuit een principieel appreciërende grondhouding ten aanzien van hun spiritualiteit en de manieren waarop ze die spiritualiteit wil vorm geven en voeden.

Bronnen van inspiratie

Sinds 1 oktober 2018 hangt het werk Talita Koem van de Franse schilder Arcabas in de kapel van Campus Gasthuisberg. De schenker is er van overtuigd dat "de binnenkant van waaruit iemand ten diepste denkt, voelt, belooft, gelooft en dus uitstraalt, bepalend is voor het soort gezondheidszorg dat wordt beoefend." Als de patiënt enkel zorgverleners ontmoet waarvan de binnenkant leeg is, zou er maar een sombere, kille gezondheidszorg ontstaan. De Pastorale Dienst beschouwt zich als pleitbezorger van "warm menselijk contact", waarbij men oog heeft voor ziekte-en zinbeleving, in elke eenvoudige ontmoeting.

De Pastorale Dienst, maar bij uitbreiding "pastoraal"

Het professioneel ogend en diverse materiaal over zingeving, geloofs- en levensbeschouwing dat via de pastorale KNOP bereikt kan worden, zal niet alleen op maat van de patiënten een concrete nood lenigen, maar ook de perceptie van de Pastorale Dienst verbeteren. Waar het vanzelfsprekend wordt dat zorgverlener en patiënt spreken over ziektebeleving en spirituele noden als onmacht, verlatenheid maar ook dankbaarheid opgemerkt worden, daar wordt het evidenter om een pastor te contacteren. Deze positieve evolutie beogen, gebeurt niet omwille van "de pastor", maar omwille van de patiënt!

Tien-, dertig-, honderdvoudig

Waar op de eerste plaats de gehospitaliseerden bereikt kunnen worden, is het digitaal materiaal ook ter beschikking te maken op de TV-schermen van de raadplegingen, op de intranet-website van het personeel en bij de verschillende opleidingen over spirituele zorgverlening die jaarlijks door de Pastorale Dienst voor het personeel georganiseerd worden. Het jaarverslag van 2018 meldt dat er 58.250 patiënten gehospitaliseerd werden, dat er 719.594 raadplegingen waren en dat er 9620 medewerkers verbonden zijn aan UZ Leuven.